ݺߣ

ݺߣShare a Scribd company logo
«Τα παιδία παίζει…
από τους βόλους στο
playstation»
Β’, Ε’ & Στ’ τάξεις
2ου
Δ.Σχ. Σπερχειάδας
Εκπαιδευτικοί: Νίκη Κόκοτα,
Ευδοξία Μανταλιά,
Δήμητρα Μπούτα
Υλοποίηση με τη μέθοδο project
• βιωματική – επικοινωνιακή
διδασκαλία
• ανοιχτή διαδικασία μάθησης
• τεχνικές ενεργητικής μάθησης
• καταιγισμός ιδεών
• παιχνίδι ρόλων
• χρήση ΤΠΕ
Οι στόχοι του προγράμματος:
• Συλλογή πληροφοριών
• Ποια παιχνίδια υπάρχουν από παλιά ως
σήμερα.
• Είδη παιχνιδιών που παίζουμε.
• Τον τρόπο που παίζονται.
• Πώς και γιατί άλλαξαν στο πέρασμα του
χρόνου. Οι αλλαγές στη ζωή των ανθρώπων
έφεραν αλλαγές και στα παιχνίδια τους.
• Διασύνδεση του ανθρώπου με τον
πολιτισμό, την ιστορία και τη γεωγραφία, σε
εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο.
Το παιχνίδι χτες
και σήμερα
Γλώσσα
(συλλογή και αξιολόγηση
πληροφοριών, σχεδιαγράμματα,
παραγωγή γραπτού λόγου)
Εικαστικά
(κατασκευή κολάζ, αφίσας,
κούκλας, πήλινες κατασκευές
και επιτραπέζιου παιχνιδιού)
Τέχνη
(λαχνίσματα,
παιχνιδοτράγουδα, πίνακες
ζωγραφικής, παραμύθι)
ΤΠΕ
(λογισμικά, εκπαιδευτικά
διαδραστικά παιχνίδια,
κατασκευή σταυρόλεξου)
Γεωγραφία
(παιχνίδια από άλλες χώες)
Ιστορία
(αναβίωση αρχαίων
παιχνιδιών, συνέντευξη)
Φυσική Αγωγή
(κινησιολογία)
Συναισθηματικός
τομέας
(τήρηση κανόνων,
συνεργατικότητα, εκδήλωση
συναισθημάτων, στάσεις,
συμπεριφορές)
ΕӬτηματολόγιο
παιχνίδια
Ιστορική αναδρομή παιχνιδιών
αρχαιότητα – Βυζάντιο – τουρκοκρατία
παιχνίδια
παιχνίδια
Κατασκευή κολάζ - αφίσα
παιχνίδια
παιχνίδια
παιχνίδια
παιχνίδια
παιχνίδια
αχνίσματα
• Α μπε μπα μπλομ
του κίθε μπλομ
α μπε μπα μπλομ
του κίθε μπλομ
μπλιμ μπλομ.
• Άκατα μάκατα σούκουτου μπε
άμπε φάμπε ντομινέ
άκατα μάκατα σούκουτου μπε
άμπε φάμπε βγε.
• Σι μαριάμ μαριάμ μαριάμ
σι ντορεμί μακαρό μακαρό
λέο λέο τιπ τιπ τιπ
σι μαριάμ ουάν του θρι.
• Πέτρα – ψαλίδι – μολύβι – χαρτί
• Ένα δύο τρία
πήγα στην Κυρία
μου 'δωσε ένα μήλο
μήλο δαγκωμένο
το 'δωσα στην κόρη
έκανε αγόρι
το 'βγαλε Θανάση
σκούπα και φαράσι.
• Ανέβηκα στην πιπεριά να κόψω ένα πιπέρι κι η πιπεριά τσακίστηκε και μου
‘κοψε το χέρι. Δώσ’ μου το μαντιλάκι σου το χρυσοκεντημένο να δέσω το
χεράκι μου που το ‘χω ματωμένο.
• Είσαι κινεζάκι; Ναι! Τρως πολύ ρυζάκι; Ναι! Πό-σες κου-τα-λί-τσες την η-μέ-ρα
τρως;
• Ανέβηκα σ' ένα χωριό και είδα ένα γουρούνι το κοίταξα καλά καλά και μου’
φαγε τη μούρη. Γω γω γω, συ συ συ. Το γουρούνι είσαι 'συ!
• Ο καρακατσάνης μπήκε στο τηγάνι
κι έσπασε τ’ αυγά!
αυγά τηγανητά;
Γιατί καρακατσάνη μπήκες στο τηγάνι
κι έσπασες τ’ αυγά
αυγά τηγανητά; Το παπούτσι σου βρωμάει, άλλαξέ το.
Παιχνιδοτάγουδα
• "Η μικρή Ελένη κάθεται και κλαίει γιατί δεν την παίζουν οι
φιλενάδες της. Σήκω επάνω, κλείσε τα ματάκια σου και πιάσε
όποιον θες.«
• Δεν περνάς κυρά – Μαρία δεν περνάς, δεν περνάς. Θα υπάγω
εις τους κήπους δεν περνώ, δεν περνώ. Τι θα κάνεις εις τους
κήπους δεν περνάς, δεν περνάς. Για να κόψω δύο βιολέτες δεν
περνώ, δεν περνώ. Τι θα κάνεις τις βιολέτες δεν περνάς, δεν
περνάς. Να τις δώσω στην καλή μου δεν περνώ, δεν περνώ.
Και ποια είναι η καλή σου δεν περνάς, δεν περνάς.
• «Έχω μια κολοκυθιά που κάνει 3 κολοκύθια». «Γιατί να κάνει
τρία?». «Μα πόσα να κάνει?» «Να κάνει 6». «Γιατί να κάνει 6,να
κάνει …κλπ».
Πίνακες ζωγραφικής με
θεματολογία το παιχνίδι
παιχνίδια
παιχνίδια
παιχνίδια
Τραγούδια – σταυρόλεξο με
θεματολογία το παιχνίδι
παιχνίδια
Παιχνίδια από άλλες χώες
• Ο τρίτος περισσεύει
• Χώρα προέλευσης: Ρωσία
• Παίρνουν μέρος: 12 ως 20 παίκτες
• Ηλικία: από 7 χρονών
• Τα παιδιά ανά ζευγάρια στέκονται γύρω από τον κύκλο. Δυο παιδιά
είναι εκτός κύκλου και το ένα κυνηγάει το άλλο. Ο κυνηγός μπορεί να
κόψει τον κύκλο και να μπει μέσα για περάσει από την άλλη πλευρά.
Το θήραμα τρέχει πάντα κυκλικά, πίσω από τα ζευγάρια. Για να
προστατευτεί πρέπει να μπει μπροστά από κάποιο ζευγάρι, οπότε ο
πίσω του ζευγαριού πρέπει να τρέξει για να μην τον πιάσει ο κυνηγός
και κάνει κι αυτός το ίδιο. Αν ο κυνηγός πιάσει κάποιο παιδί, τότε
εκείνος γίνεται κυνηγός και συνεχίζεται έτσι το παιχνίδι.
• Το φανάρι
• Χώρα προέλευσης: Ρωσία
• Παίρνουν μέρος: πολλοί παίκτες
• Ένα παιδί στέκεται στο κέντρο και τα άλλα πίσω του και λέει ένα
χρώμα, π.χ. «μαύρο». Όποιος έχει μαύρο πάνω του, περνάει. Όποιος
δεν έχει, τρέχει για να μην το πιάσουν. Αν το πιάσουν τότε πάει αυτό
στο κέντρο και το παιχνίδι συνεχίζεται.
• Τόπα πάφκα (Μπάλα και πέτρες)
• (Τζαμί)
• Χώρα προέλευσης: Αλβανία, Ελλάδα
• παίρνουν μέρας: από 10 παίχτες και πάνω
• Υλικά: μία μπάλα και κεραμίδια ή πλατιές πέτρες
• Τόπος: εξωτερικός χώρος
• Παίζουν το λιγότερο με 10 παίκτες οι οποίοι χωρίζονται σε δύο ομάδες.
• Βάζουμε τα κεραμίδια μέσα σε ένα μικρό κύκλο το ένα πάνω στο άλλο και από
το σημείο εκείνο μετράμε 7 βήματα και κάνουμε μία γραμμή σε εκείνο το σημείο.
Η μία ομάδα στέκεται πίσω από τη γραμμή και η άλλη πίσω από τα κεραμίδια.
Η ομάδα που είναι πίσω από την γραμμή παίρνει τη μπάλα και προσπαθεί να
σημαδέψει και να ρίξει τα κεραμίδια. Κάθε παίκτης έχει 3 ευκαιρίες να ρίξει τη
μπάλα, σε περίπτωση που κανείς δεν πετύχει να ρίξει κάτω τα κεραμίδια
αλλάζουν ρόλους. Σε περίπτωση που κάποιος ρίξει τα κεραμίδια η ομάδα του
τρέχει προς όλες τις κατευθύνσεις και προσπαθεί να βάλει τα κεραμίδια το ένα
πάνω στο άλλο όπως ήταν πριν. Η άλλη ομάδα προσπαθεί να χτυπήσει με τη
μπάλα τους αντιπάλους της έτσι ώστε να τους βγάλει από το παιχνίδι. Όποιος
έχει τη μπάλα πρέπει να είναι ακίνητος. Την ώρα εκείνη μπορεί να
ακινητοποιήσει έναν αντίπαλο ή να δώσει πάσα σένα συμπαίκτη του. Το
παιχνίδι συνεχίζεται κατά αυτόν τον τρόπο μέχρις ώτου ή η μία ομάδα να
στήσει τα κεραμίδια και να πει «τόπα πάφκα» ή «τζαμί».
παιχνίδια
παιχνίδια
Παιχνίδια γνωριμίας
παιχνίδια
παιχνίδια
παιχνίδια
παιχνίδια
Κατασκευή αρχαίων παιχνιδιών -
κούκλας - επιτραπέζιο
παιχνίδια
παιχνίδια
παιχνίδια
παιχνίδια
παιχνίδια
Συνέντευξη
παιχνίδια
παιχνίδια
παιχνίδια
Παραδοσιακά παιχνίδια
παιχνίδια
παιχνίδια
παιχνίδια
παιχνίδια
Παιχνίδια αυλής
παιχνίδια
παιχνίδια
παιχνίδια
παιχνίδια
παιχνίδια
παιχνίδια
παιχνίδια
Επιτραπέζια παιχνίδια
παιχνίδια
παιχνίδια
παιχνίδια
παιχνίδια
Ηλεκτρονικά παιχνίδια
παιχνίδια
παιχνίδια
Τηλεπαιχνίδια
παιχνίδια
παιχνίδια
παιχνίδια
Συμπεάσματα
• σημαντικές κοινωνικές αλλαγές που επηρέασαν την
εξέλιξη των παιχνιδιών ανά τους αιώνες
• παραδοσιακά παιχνίδια χάθηκαν ή άλλαξαν στο
πέρασμα του χρόνου
• η τεχνολογική εξέλιξη δεν επέτρεψε την διατήρηση
των περισσοτέρων παραδοσιακών παιχνιδιών
• παραδοσιακά παιχνίδια έρχονται ξανά στην
επιφάνεια με πιο σύγχρονη μορφή
• περισσότερη ενασχόληση και ενδιαφέρον για κάθε
είδους ηλεκτρονικό παιχνίδι
• βελτίωση διαπροσωπικών σχέσεων των μαθητών
και ανάπτυξη συνεργατικότητας
Αποτελέσματα ερωτηματολογίου
παιχνίδια
παιχνίδια
Το ερωτηματολόγιο
απαντήθηκε
από 45 παιδιά.
Πηγές
• Λαουντάρη - Γκριτζάλα, Ά., (2004), Τα ξεχασμένα παιχνίδια,
Εκδόσεις Μικρή Μίλητος, Αθήνα.
• Πολυμενάκου - Παπακυριάκου, Φ., (1985), Το παιχνίδι στην άσκηση
και μάθηση, Θεσσαλονίκη.
• Σκαλίδη Ζωή – Τσάμπρα Φωτεινή, Πρωτότυπα παιχνίδια, εκδ.
Κέδρος, Αθήνα, 2000.
• Λάζος Χρήστος, Παίζοντας με το χρόνο, εκδ. Αθήνα, 2002, Εκδόσεις
Αίολος.
• Lortal Manon – Souchon Juliette, Παιχνίδια για την παρέα, μετάφρ.
Μ. Κουτάλου, εκδ. Ερευνητές, Αθήνα, 2002.
• Γιαννόπουλος Παναγιώτης – Κεφαλλωνίτης Γιάννης,
Σπαζοκεφαλιές, εκδ. Πατάκη, Αθήνα, 2003.
• Herbeteau Manou, Ξεκαρδιστικά παιχνίδια, μετάφρ. Μ. Κουτάλου,
εκδ. Ερευνητές, Αθήνα, 2003.
• Γεωργία Ταρσούλη, Τα παιχνίδια μας, ΟΕΔΒ 1979
Δικτυογαφία
https://www.youtube.com/watch?v=7xb92yg
https://www.youtube.com/watch?v=5rduD0i0
http://greektoys.org/
https://sites.google.com/site/greektoysvirtualmuseum/
http://www.games.gr/
http://www.1001paixnidia.gr/
http://παιχνιδια.com/
http://www.cyberkid.gov.gr/Alana.html
https://sites.google.com/site/archeiakoylikodraseon/paichnidia
http://www.netkids.gr
http://www.paidotopos.net
http://www.playkidsgames.com
http://www.saferinternet.gr
http://www.civilprotection.gr/games/default.htm
http://www.uptoten.com/kids/uptoten-...earchpage.html
http://www.asgames.net/game/1052/U8.html
http://www.miniclip.com/games/en
http://www.onlinegames.net
http://www.ptyxiouxos.net/
http://www.games.gr/tags/27/kids.html
https://sites.google.com/site/archeiakoylikodraseon/paichnidia
https://paradosiakapaignidia.wordpress.com/2011/04/29/%CF%86%CF
%89%CF%84%CE%BF%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%86%CE
%B9%CE%BA%CF%8C-%CF%85%CE%BB%CE%B9%CE%BA%CF%8C-
%CE%B1%CF%80%CF%8C-%CF%84%CE%BF-%CE%B4%CE%B9%CE
%B1%CE%B4%CF%81%CE%B1%CF%83%CF%84%CE%B9%CE%BA
%CF%8C-2/

More Related Content

παιχνίδια

  • 1. «Τα παιδία παίζει… από τους βόλους στο playstation» Β’, Ε’ & Στ’ τάξεις 2ου Δ.Σχ. Σπερχειάδας Εκπαιδευτικοί: Νίκη Κόκοτα, Ευδοξία Μανταλιά, Δήμητρα Μπούτα
  • 2. Υλοποίηση με τη μέθοδο project • βιωματική – επικοινωνιακή διδασκαλία • ανοιχτή διαδικασία μάθησης • τεχνικές ενεργητικής μάθησης • καταιγισμός ιδεών • παιχνίδι ρόλων • χρήση ΤΠΕ
  • 3. Οι στόχοι του προγράμματος: • Συλλογή πληροφοριών • Ποια παιχνίδια υπάρχουν από παλιά ως σήμερα. • Είδη παιχνιδιών που παίζουμε. • Τον τρόπο που παίζονται. • Πώς και γιατί άλλαξαν στο πέρασμα του χρόνου. Οι αλλαγές στη ζωή των ανθρώπων έφεραν αλλαγές και στα παιχνίδια τους. • Διασύνδεση του ανθρώπου με τον πολιτισμό, την ιστορία και τη γεωγραφία, σε εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο.
  • 4. Το παιχνίδι χτες και σήμερα Γλώσσα (συλλογή και αξιολόγηση πληροφοριών, σχεδιαγράμματα, παραγωγή γραπτού λόγου) Εικαστικά (κατασκευή κολάζ, αφίσας, κούκλας, πήλινες κατασκευές και επιτραπέζιου παιχνιδιού) Τέχνη (λαχνίσματα, παιχνιδοτράγουδα, πίνακες ζωγραφικής, παραμύθι) ΤΠΕ (λογισμικά, εκπαιδευτικά διαδραστικά παιχνίδια, κατασκευή σταυρόλεξου) Γεωγραφία (παιχνίδια από άλλες χώες) Ιστορία (αναβίωση αρχαίων παιχνιδιών, συνέντευξη) Φυσική Αγωγή (κινησιολογία) Συναισθηματικός τομέας (τήρηση κανόνων, συνεργατικότητα, εκδήλωση συναισθημάτων, στάσεις, συμπεριφορές)
  • 7. Ιστορική αναδρομή παιχνιδιών αρχαιότητα – Βυζάντιο – τουρκοκρατία
  • 17. • Α μπε μπα μπλομ του κίθε μπλομ α μπε μπα μπλομ του κίθε μπλομ μπλιμ μπλομ. • Άκατα μάκατα σούκουτου μπε άμπε φάμπε ντομινέ άκατα μάκατα σούκουτου μπε άμπε φάμπε βγε. • Σι μαριάμ μαριάμ μαριάμ σι ντορεμί μακαρό μακαρό λέο λέο τιπ τιπ τιπ σι μαριάμ ουάν του θρι. • Πέτρα – ψαλίδι – μολύβι – χαρτί • Ένα δύο τρία πήγα στην Κυρία μου 'δωσε ένα μήλο μήλο δαγκωμένο το 'δωσα στην κόρη έκανε αγόρι το 'βγαλε Θανάση σκούπα και φαράσι.
  • 18. • Ανέβηκα στην πιπεριά να κόψω ένα πιπέρι κι η πιπεριά τσακίστηκε και μου ‘κοψε το χέρι. Δώσ’ μου το μαντιλάκι σου το χρυσοκεντημένο να δέσω το χεράκι μου που το ‘χω ματωμένο. • Είσαι κινεζάκι; Ναι! Τρως πολύ ρυζάκι; Ναι! Πό-σες κου-τα-λί-τσες την η-μέ-ρα τρως; • Ανέβηκα σ' ένα χωριό και είδα ένα γουρούνι το κοίταξα καλά καλά και μου’ φαγε τη μούρη. Γω γω γω, συ συ συ. Το γουρούνι είσαι 'συ! • Ο καρακατσάνης μπήκε στο τηγάνι κι έσπασε τ’ αυγά! αυγά τηγανητά; Γιατί καρακατσάνη μπήκες στο τηγάνι κι έσπασες τ’ αυγά αυγά τηγανητά; Το παπούτσι σου βρωμάει, άλλαξέ το.
  • 20. • "Η μικρή Ελένη κάθεται και κλαίει γιατί δεν την παίζουν οι φιλενάδες της. Σήκω επάνω, κλείσε τα ματάκια σου και πιάσε όποιον θες.« • Δεν περνάς κυρά – Μαρία δεν περνάς, δεν περνάς. Θα υπάγω εις τους κήπους δεν περνώ, δεν περνώ. Τι θα κάνεις εις τους κήπους δεν περνάς, δεν περνάς. Για να κόψω δύο βιολέτες δεν περνώ, δεν περνώ. Τι θα κάνεις τις βιολέτες δεν περνάς, δεν περνάς. Να τις δώσω στην καλή μου δεν περνώ, δεν περνώ. Και ποια είναι η καλή σου δεν περνάς, δεν περνάς. • «Έχω μια κολοκυθιά που κάνει 3 κολοκύθια». «Γιατί να κάνει τρία?». «Μα πόσα να κάνει?» «Να κάνει 6». «Γιατί να κάνει 6,να κάνει …κλπ».
  • 25. Τραγούδια – σταυρόλεξο με θεματολογία το παιχνίδι
  • 28. • Ο τρίτος περισσεύει • Χώρα προέλευσης: Ρωσία • Παίρνουν μέρος: 12 ως 20 παίκτες • Ηλικία: από 7 χρονών • Τα παιδιά ανά ζευγάρια στέκονται γύρω από τον κύκλο. Δυο παιδιά είναι εκτός κύκλου και το ένα κυνηγάει το άλλο. Ο κυνηγός μπορεί να κόψει τον κύκλο και να μπει μέσα για περάσει από την άλλη πλευρά. Το θήραμα τρέχει πάντα κυκλικά, πίσω από τα ζευγάρια. Για να προστατευτεί πρέπει να μπει μπροστά από κάποιο ζευγάρι, οπότε ο πίσω του ζευγαριού πρέπει να τρέξει για να μην τον πιάσει ο κυνηγός και κάνει κι αυτός το ίδιο. Αν ο κυνηγός πιάσει κάποιο παιδί, τότε εκείνος γίνεται κυνηγός και συνεχίζεται έτσι το παιχνίδι. • Το φανάρι • Χώρα προέλευσης: Ρωσία • Παίρνουν μέρος: πολλοί παίκτες • Ένα παιδί στέκεται στο κέντρο και τα άλλα πίσω του και λέει ένα χρώμα, π.χ. «μαύρο». Όποιος έχει μαύρο πάνω του, περνάει. Όποιος δεν έχει, τρέχει για να μην το πιάσουν. Αν το πιάσουν τότε πάει αυτό στο κέντρο και το παιχνίδι συνεχίζεται.
  • 29. • Τόπα πάφκα (Μπάλα και πέτρες) • (Τζαμί) • Χώρα προέλευσης: Αλβανία, Ελλάδα • παίρνουν μέρας: από 10 παίχτες και πάνω • Υλικά: μία μπάλα και κεραμίδια ή πλατιές πέτρες • Τόπος: εξωτερικός χώρος • Παίζουν το λιγότερο με 10 παίκτες οι οποίοι χωρίζονται σε δύο ομάδες. • Βάζουμε τα κεραμίδια μέσα σε ένα μικρό κύκλο το ένα πάνω στο άλλο και από το σημείο εκείνο μετράμε 7 βήματα και κάνουμε μία γραμμή σε εκείνο το σημείο. Η μία ομάδα στέκεται πίσω από τη γραμμή και η άλλη πίσω από τα κεραμίδια. Η ομάδα που είναι πίσω από την γραμμή παίρνει τη μπάλα και προσπαθεί να σημαδέψει και να ρίξει τα κεραμίδια. Κάθε παίκτης έχει 3 ευκαιρίες να ρίξει τη μπάλα, σε περίπτωση που κανείς δεν πετύχει να ρίξει κάτω τα κεραμίδια αλλάζουν ρόλους. Σε περίπτωση που κάποιος ρίξει τα κεραμίδια η ομάδα του τρέχει προς όλες τις κατευθύνσεις και προσπαθεί να βάλει τα κεραμίδια το ένα πάνω στο άλλο όπως ήταν πριν. Η άλλη ομάδα προσπαθεί να χτυπήσει με τη μπάλα τους αντιπάλους της έτσι ώστε να τους βγάλει από το παιχνίδι. Όποιος έχει τη μπάλα πρέπει να είναι ακίνητος. Την ώρα εκείνη μπορεί να ακινητοποιήσει έναν αντίπαλο ή να δώσει πάσα σένα συμπαίκτη του. Το παιχνίδι συνεχίζεται κατά αυτόν τον τρόπο μέχρις ώτου ή η μία ομάδα να στήσει τα κεραμίδια και να πει «τόπα πάφκα» ή «τζαμί».
  • 37. Κατασκευή αρχαίων παιχνιδιών - κούκλας - επιτραπέζιο
  • 73. • σημαντικές κοινωνικές αλλαγές που επηρέασαν την εξέλιξη των παιχνιδιών ανά τους αιώνες • παραδοσιακά παιχνίδια χάθηκαν ή άλλαξαν στο πέρασμα του χρόνου • η τεχνολογική εξέλιξη δεν επέτρεψε την διατήρηση των περισσοτέρων παραδοσιακών παιχνιδιών • παραδοσιακά παιχνίδια έρχονται ξανά στην επιφάνεια με πιο σύγχρονη μορφή • περισσότερη ενασχόληση και ενδιαφέρον για κάθε είδους ηλεκτρονικό παιχνίδι • βελτίωση διαπροσωπικών σχέσεων των μαθητών και ανάπτυξη συνεργατικότητας
  • 79. • Λαουντάρη - Γκριτζάλα, Ά., (2004), Τα ξεχασμένα παιχνίδια, Εκδόσεις Μικρή Μίλητος, Αθήνα. • Πολυμενάκου - Παπακυριάκου, Φ., (1985), Το παιχνίδι στην άσκηση και μάθηση, Θεσσαλονίκη. • Σκαλίδη Ζωή – Τσάμπρα Φωτεινή, Πρωτότυπα παιχνίδια, εκδ. Κέδρος, Αθήνα, 2000. • Λάζος Χρήστος, Παίζοντας με το χρόνο, εκδ. Αθήνα, 2002, Εκδόσεις Αίολος. • Lortal Manon – Souchon Juliette, Παιχνίδια για την παρέα, μετάφρ. Μ. Κουτάλου, εκδ. Ερευνητές, Αθήνα, 2002. • Γιαννόπουλος Παναγιώτης – Κεφαλλωνίτης Γιάννης, Σπαζοκεφαλιές, εκδ. Πατάκη, Αθήνα, 2003. • Herbeteau Manou, Ξεκαρδιστικά παιχνίδια, μετάφρ. Μ. Κουτάλου, εκδ. Ερευνητές, Αθήνα, 2003. • Γεωργία Ταρσούλη, Τα παιχνίδια μας, ΟΕΔΒ 1979