ݺߣ

ݺߣShare a Scribd company logo
ГЕОЛОГИЙН ҮЗЭГДЭЛ ҮЙЛ ЯВЦУУД ЭНДОГЕН ПРОЦЕСУУД
МАГМАТИЗМ  Дэлхийн гүнээс чулуулаг бүрхүүлийн дотор буюу түүний гадарга дээр нэвчин гарч ирж төрөл бүрийн хэлбэр дүрстэй биетийг үүсгэн хөрч царцдаг магмын үйл ажиллагаатай холбоотой явагддаг процессыг  магматизм  гэнэ.
ТЕКТОНИК ХӨДӨЛГӨӨН Тектоник хөдөлгөөн гэдэг нь чулуулаг бүрхүүлийн биед болон үе давхарга, магмын чулуулгуудын анхны байрлалыг эвдэн тэдгээрийг деформацид оруулдаг хөдөлгөөнийг хэлдэг.  1. Атираат хөдөлгөөн  2. Зөрөгт хөдөлгөөн
ЧУЛУУЛАГ БҮРХҮҮЛИЙН  ХЭЛБЭЛЗЭХ ХӨДӨЛГӨӨН Дэлхийн чулуун мандлын зарим хэсэг маш удаан хугацааны туршид дээш өргөгдөж байхад, нөгөө хэсэг нь доош сууж байдаг ба энэхүү хөдөлгөөнийг чулуулаг бүрхүүлийн хэлбэлзэх хөдөлгөөн  буюу эпейроген  хөдөлгөөн гэнэ.
Чулуулаг бүрхүүлийн үе давхаргын анхны байрлалыг эвдэж атираатуулах, ан цаваар хэрчиж тасалж өөр хооронд нь шилжүүлэн хөдөлгөж бүхэл бүтэн уул нурууг үүсгэж байгаа тектоник хөдөлгөөнийг үүсгэх эвдрэлийн шинж чанар, төрлөөр нь:  - Атираат эвдрэл  - Зөрөгт эвдрэл   гэж хоёр үндсэн төрөл болгон ангилна.  АТИРААТ ХӨДӨЛГӨӨН
Чулуулгийн үе давхаргыг атрианд оруулж анхны байрлалыг нь эвдэх хөдөлгөөнийг  атриат  буюу  пликатив эвдрэл  гэж нэрлэнэ.  Үеүдэд үүссэн долгио давлагаа маягийн нугалаасуудыг  атриа  гэнэ.  Атрианы хамгийн их нугаларсан хэсгийг  цоож   гэнэ.  Атрианы хажуу талыг  жигүүр  гэнэ.  Атриаг түүний тэнхлэгээр нь таллан хуваах хавтгайг  тэнхлэгийн хавтгай  гэнэ.  Атрианы тэнхлэгийн хавтгай газрын гадаргатай огтлолцоход үүсэх шугамыг  атрианы тэнхлэг  гэнэ.
АНТИКЛИНАЛЬ БА СИНКЛИНАЛЬ АТРИАНУУД Бүх атрианы дүрсүүд тэдгээрт байгаа чулуулгийн үеүдийн орших хэлбэрээр дээрх хоёр төрөлд ангилна.  Антиклиналь атриа  гэдэг нь ямар ч хэлбэр дүрстэй байсан түүний цөм дотор орших чулуулаг нь жигүүрийг үүсгэх чулуулгаас харьцангуйгаар түрүүлж үүссэн байдаг онцлогтой.  Харин  синклиналь  нь антиклиналийн урвуу учир түүний цөм дотор хожуу үүссэн чулуулаг нь байрлана.
АТРИАНЫ ТӨРЛҮҮД  Антиклиналь ба синклиналь атриануудын тэнхлэгийн хавтгай нь хэвтээ хавтгай болон жигүүрүүдтэйгээ хэрхэн харьцаж, байрлаж байгаагаар нь олон төрөл болдог байна. Тэнхлэгийн хавтгайн байрлал, жигүүрүүдийн уналын байдлаар нь доорх төрлүүдэд ангилна.
Атрианы өнцөг жигүүрүүдийн шахагдсан байдал зэргийг нь харгалзан тавиу, шахуу, дэвүүр маягийн атриа гэж ангилна.  Их хэмжээний талбайд үүссэн томоохон энгийн атриануудыг  антиклиз  ба  синклиз  гэж нэрлэдэг.
Чулуулаг бүрхүүлийн хөдөлгөөний улмаас чулуугийн үе давхарга тасарч бутран эвдрэхийг  зөрөгт эвдрэл  буюу  дизъюнктив  гэж нэрлэнэ.  ЗӨРӨГТ ХӨДӨЛГӨӨН  ( ЭВДРЭЛ )
ТӨРЛҮҮД Зөрөгт эвдрэлийн шилжилтийн хавтгайн байрлал, жигүүрүүдийн шилжсэн байдал дээр тулгуурлан ангилдаг.  А. Солбилт Б. Урвуу солбилт
ГОРСТ, ГРАБЕН Солбилт байгальд ганц нэгээр буюу хэсэг бүлгээр тохиолдохын зэрэгцээ хоорондоо параллель ан цавуудаар шаталж үүсдэг ба паралелль бус хоёр солбилтын завсар хооронд доош суусан блокыг  грабен,  дээш өргөгдснийг  горст  гэж нэрлэдэг.
ШИЛЖИЛТ  Ан цаваар хэрчигдсэн чулуугуудын хэсгүүд хэвтээ чиглэлд шилжсэн байх тохиолдол бий бөгөөд түүнийг шилжилт гэнэ.  Атриажил идэвхитэй явагдсан нутагт солбилт тохролтонд шилжсэн байх ба  шилжилтийн хавтгай нь маш налуу байна.

More Related Content

Viewers also liked (20)

нар ба дэлхий тест 10 .2012.10
нар ба дэлхий тест  10 .2012.10нар ба дэлхий тест  10 .2012.10
нар ба дэлхий тест 10 .2012.10
Ganbat Narantsetseg
гадаргыг өөрчлөгч гадаад хүч
гадаргыг өөрчлөгч гадаад хүчгадаргыг өөрчлөгч гадаад хүч
гадаргыг өөрчлөгч гадаад хүч
Ganbat Narantsetseg
гадаргыг өөрчлөгч гадаад хүч
гадаргыг өөрчлөгч гадаад хүчгадаргыг өөрчлөгч гадаад хүч
гадаргыг өөрчлөгч гадаад хүч
Ganbat Narantsetseg
дэлхийн далай,түүний ашиглал, хамгаалал
дэлхийн далай,түүний  ашиглал, хамгаалалдэлхийн далай,түүний  ашиглал, хамгаалал
дэлхийн далай,түүний ашиглал, хамгаалал
Ganbat Narantsetseg
Газарзүйн тест 2008 он Б хувилбар
Газарзүйн тест 2008 он Б хувилбарГазарзүйн тест 2008 он Б хувилбар
Газарзүйн тест 2008 он Б хувилбар
Bayar Narantsetseg
Монгол орны аялал жуулчлалын газар зүй
Монгол орны аялал жуулчлалын газар зүйМонгол орны аялал жуулчлалын газар зүй
Монгол орны аялал жуулчлалын газар зүй
Munkhuu Amraa
хийн мандал
хийн мандалхийн мандал
хийн мандал
Manlaibayar Manlai
хичээл 2 mongol orni gelogiin khogjil
хичээл 2 mongol orni gelogiin khogjilхичээл 2 mongol orni gelogiin khogjil
хичээл 2 mongol orni gelogiin khogjil
otgoo80
бодлого дасгалын хураамж №3
бодлого дасгалын хураамж №3бодлого дасгалын хураамж №3
бодлого дасгалын хураамж №3
Ganbat Narantsetseg
нар ба дэлхий тест 10 .2012.10
нар ба дэлхий тест  10 .2012.10нар ба дэлхий тест  10 .2012.10
нар ба дэлхий тест 10 .2012.10
Ganbat Narantsetseg
төрийн тахилгатай уул газрын нэр
төрийн тахилгатай уул газрын нэртөрийн тахилгатай уул газрын нэр
төрийн тахилгатай уул газрын нэр
Ganbat Narantsetseg
цэгийн проекц
цэгийн проекц цэгийн проекц
цэгийн проекц
ydmaa
Melanoma tumor
Melanoma tumorMelanoma tumor
Melanoma tumor
amarsaikhan mandukhai
дэлхийн далай,түүний ашиглал, хамгаалал
дэлхийн далай,түүний  ашиглал, хамгаалалдэлхийн далай,түүний  ашиглал, хамгаалал
дэлхийн далай,түүний ашиглал, хамгаалал
Ganbat Narantsetseg
нар ба дэлхий тест 10 .2012.10
нар ба дэлхий тест  10 .2012.10нар ба дэлхий тест  10 .2012.10
нар ба дэлхий тест 10 .2012.10
Ganbat Narantsetseg
гадаргыг өөрчлөгч гадаад хүч
гадаргыг өөрчлөгч гадаад хүчгадаргыг өөрчлөгч гадаад хүч
гадаргыг өөрчлөгч гадаад хүч
Ganbat Narantsetseg
гадаргыг өөрчлөгч гадаад хүч
гадаргыг өөрчлөгч гадаад хүчгадаргыг өөрчлөгч гадаад хүч
гадаргыг өөрчлөгч гадаад хүч
Ganbat Narantsetseg
дэлхийн далай,түүний ашиглал, хамгаалал
дэлхийн далай,түүний  ашиглал, хамгаалалдэлхийн далай,түүний  ашиглал, хамгаалал
дэлхийн далай,түүний ашиглал, хамгаалал
Ganbat Narantsetseg
Газарзүйн тест 2008 он Б хувилбар
Газарзүйн тест 2008 он Б хувилбарГазарзүйн тест 2008 он Б хувилбар
Газарзүйн тест 2008 он Б хувилбар
Bayar Narantsetseg
Монгол орны аялал жуулчлалын газар зүй
Монгол орны аялал жуулчлалын газар зүйМонгол орны аялал жуулчлалын газар зүй
Монгол орны аялал жуулчлалын газар зүй
Munkhuu Amraa
хичээл 2 mongol orni gelogiin khogjil
хичээл 2 mongol orni gelogiin khogjilхичээл 2 mongol orni gelogiin khogjil
хичээл 2 mongol orni gelogiin khogjil
otgoo80
бодлого дасгалын хураамж №3
бодлого дасгалын хураамж №3бодлого дасгалын хураамж №3
бодлого дасгалын хураамж №3
Ganbat Narantsetseg
нар ба дэлхий тест 10 .2012.10
нар ба дэлхий тест  10 .2012.10нар ба дэлхий тест  10 .2012.10
нар ба дэлхий тест 10 .2012.10
Ganbat Narantsetseg
төрийн тахилгатай уул газрын нэр
төрийн тахилгатай уул газрын нэртөрийн тахилгатай уул газрын нэр
төрийн тахилгатай уул газрын нэр
Ganbat Narantsetseg
цэгийн проекц
цэгийн проекц цэгийн проекц
цэгийн проекц
ydmaa
дэлхийн далай,түүний ашиглал, хамгаалал
дэлхийн далай,түүний  ашиглал, хамгаалалдэлхийн далай,түүний  ашиглал, хамгаалал
дэлхийн далай,түүний ашиглал, хамгаалал
Ganbat Narantsetseg

More from Ganbat Narantsetseg (20)

монгол улсын зам тээвэр-9-р анги
монгол улсын зам тээвэр-9-р ангимонгол улсын зам тээвэр-9-р анги
монгол улсын зам тээвэр-9-р анги
Ganbat Narantsetseg
10 ранги хийн мандал сэдвийн жишиг тест№2
10 ранги хийн мандал сэдвийн жишиг тест№210 ранги хийн мандал сэдвийн жишиг тест№2
10 ранги хийн мандал сэдвийн жишиг тест№2
Ganbat Narantsetseg
хийн мандал дах чийг түүний төрөл
хийн мандал дах чийг түүний төрөлхийн мандал дах чийг түүний төрөл
хийн мандал дах чийг түүний төрөл
Ganbat Narantsetseg
мэдлэгт дусал нэмэр 2
мэдлэгт дусал нэмэр 2мэдлэгт дусал нэмэр 2
мэдлэгт дусал нэмэр 2
Ganbat Narantsetseg
хийн мандал 10 р анги жишиг тест
хийн мандал 10  р анги жишиг тестхийн мандал 10  р анги жишиг тест
хийн мандал 10 р анги жишиг тест
Ganbat Narantsetseg
сар бол дэлхийн дагуул мөн
сар бол дэлхийн дагуул мөнсар бол дэлхийн дагуул мөн
сар бол дэлхийн дагуул мөн
Ganbat Narantsetseg
бодлого дасгалын хураамж 2
бодлого дасгалын хураамж 2бодлого дасгалын хураамж 2
бодлого дасгалын хураамж 2
Ganbat Narantsetseg
дасгал бодлогын хураамж 1
дасгал бодлогын хураамж 1дасгал бодлогын хураамж 1
дасгал бодлогын хураамж 1
Ganbat Narantsetseg
нар ба дэлхий тест 10 .2012
нар ба дэлхий тест  10 .2012нар ба дэлхий тест  10 .2012
нар ба дэлхий тест 10 .2012
Ganbat Narantsetseg
ерөнхий мэдлэгийн тест 11-р анги
ерөнхий мэдлэгийн тест 11-р ангиерөнхий мэдлэгийн тест 11-р анги
ерөнхий мэдлэгийн тест 11-р анги
Ganbat Narantsetseg
Газрын зураг сэдвийн тест-7-р анги
Газрын зураг сэдвийн тест-7-р ангиГазрын зураг сэдвийн тест-7-р анги
Газрын зураг сэдвийн тест-7-р анги
Ganbat Narantsetseg
Төвшин тогтоох шалгалтын тест-7-р анги
Төвшин тогтоох шалгалтын тест-7-р ангиТөвшин тогтоох шалгалтын тест-7-р анги
Төвшин тогтоох шалгалтын тест-7-р анги
Ganbat Narantsetseg
Монгол орны физик газар зүйн бие даах ажлын дэвтэр -8-р анги
 Монгол орны физик газар зүйн бие даах ажлын дэвтэр -8-р анги Монгол орны физик газар зүйн бие даах ажлын дэвтэр -8-р анги
Монгол орны физик газар зүйн бие даах ажлын дэвтэр -8-р анги
Ganbat Narantsetseg
геологийн үйл явцын өөрчлөлт хөгжил еш
геологийн үйл явцын өөрчлөлт хөгжил ешгеологийн үйл явцын өөрчлөлт хөгжил еш
геологийн үйл явцын өөрчлөлт хөгжил еш
Ganbat Narantsetseg
салхи ба агаарын даралт 4
салхи ба агаарын даралт 4салхи ба агаарын даралт 4
салхи ба агаарын даралт 4
Ganbat Narantsetseg
монгол улсын зам тээвэр-9-р анги
монгол улсын зам тээвэр-9-р ангимонгол улсын зам тээвэр-9-р анги
монгол улсын зам тээвэр-9-р анги
Ganbat Narantsetseg
10 ранги хийн мандал сэдвийн жишиг тест№2
10 ранги хийн мандал сэдвийн жишиг тест№210 ранги хийн мандал сэдвийн жишиг тест№2
10 ранги хийн мандал сэдвийн жишиг тест№2
Ganbat Narantsetseg
хийн мандал дах чийг түүний төрөл
хийн мандал дах чийг түүний төрөлхийн мандал дах чийг түүний төрөл
хийн мандал дах чийг түүний төрөл
Ganbat Narantsetseg
мэдлэгт дусал нэмэр 2
мэдлэгт дусал нэмэр 2мэдлэгт дусал нэмэр 2
мэдлэгт дусал нэмэр 2
Ganbat Narantsetseg
хийн мандал 10 р анги жишиг тест
хийн мандал 10  р анги жишиг тестхийн мандал 10  р анги жишиг тест
хийн мандал 10 р анги жишиг тест
Ganbat Narantsetseg
сар бол дэлхийн дагуул мөн
сар бол дэлхийн дагуул мөнсар бол дэлхийн дагуул мөн
сар бол дэлхийн дагуул мөн
Ganbat Narantsetseg
бодлого дасгалын хураамж 2
бодлого дасгалын хураамж 2бодлого дасгалын хураамж 2
бодлого дасгалын хураамж 2
Ganbat Narantsetseg
дасгал бодлогын хураамж 1
дасгал бодлогын хураамж 1дасгал бодлогын хураамж 1
дасгал бодлогын хураамж 1
Ganbat Narantsetseg
нар ба дэлхий тест 10 .2012
нар ба дэлхий тест  10 .2012нар ба дэлхий тест  10 .2012
нар ба дэлхий тест 10 .2012
Ganbat Narantsetseg
ерөнхий мэдлэгийн тест 11-р анги
ерөнхий мэдлэгийн тест 11-р ангиерөнхий мэдлэгийн тест 11-р анги
ерөнхий мэдлэгийн тест 11-р анги
Ganbat Narantsetseg
Газрын зураг сэдвийн тест-7-р анги
Газрын зураг сэдвийн тест-7-р ангиГазрын зураг сэдвийн тест-7-р анги
Газрын зураг сэдвийн тест-7-р анги
Ganbat Narantsetseg
Төвшин тогтоох шалгалтын тест-7-р анги
Төвшин тогтоох шалгалтын тест-7-р ангиТөвшин тогтоох шалгалтын тест-7-р анги
Төвшин тогтоох шалгалтын тест-7-р анги
Ganbat Narantsetseg
Монгол орны физик газар зүйн бие даах ажлын дэвтэр -8-р анги
 Монгол орны физик газар зүйн бие даах ажлын дэвтэр -8-р анги Монгол орны физик газар зүйн бие даах ажлын дэвтэр -8-р анги
Монгол орны физик газар зүйн бие даах ажлын дэвтэр -8-р анги
Ganbat Narantsetseg
геологийн үйл явцын өөрчлөлт хөгжил еш
геологийн үйл явцын өөрчлөлт хөгжил ешгеологийн үйл явцын өөрчлөлт хөгжил еш
геологийн үйл явцын өөрчлөлт хөгжил еш
Ganbat Narantsetseg
салхи ба агаарын даралт 4
салхи ба агаарын даралт 4салхи ба агаарын даралт 4
салхи ба агаарын даралт 4
Ganbat Narantsetseg

гадаргыг өөрчлөгч гадаад хүч еш

  • 1. ГЕОЛОГИЙН ҮЗЭГДЭЛ ҮЙЛ ЯВЦУУД ЭНДОГЕН ПРОЦЕСУУД
  • 2. МАГМАТИЗМ Дэлхийн гүнээс чулуулаг бүрхүүлийн дотор буюу түүний гадарга дээр нэвчин гарч ирж төрөл бүрийн хэлбэр дүрстэй биетийг үүсгэн хөрч царцдаг магмын үйл ажиллагаатай холбоотой явагддаг процессыг магматизм гэнэ.
  • 3. ТЕКТОНИК ХӨДӨЛГӨӨН Тектоник хөдөлгөөн гэдэг нь чулуулаг бүрхүүлийн биед болон үе давхарга, магмын чулуулгуудын анхны байрлалыг эвдэн тэдгээрийг деформацид оруулдаг хөдөлгөөнийг хэлдэг. 1. Атираат хөдөлгөөн 2. Зөрөгт хөдөлгөөн
  • 4. ЧУЛУУЛАГ БҮРХҮҮЛИЙН ХЭЛБЭЛЗЭХ ХӨДӨЛГӨӨН Дэлхийн чулуун мандлын зарим хэсэг маш удаан хугацааны туршид дээш өргөгдөж байхад, нөгөө хэсэг нь доош сууж байдаг ба энэхүү хөдөлгөөнийг чулуулаг бүрхүүлийн хэлбэлзэх хөдөлгөөн буюу эпейроген хөдөлгөөн гэнэ.
  • 5. Чулуулаг бүрхүүлийн үе давхаргын анхны байрлалыг эвдэж атираатуулах, ан цаваар хэрчиж тасалж өөр хооронд нь шилжүүлэн хөдөлгөж бүхэл бүтэн уул нурууг үүсгэж байгаа тектоник хөдөлгөөнийг үүсгэх эвдрэлийн шинж чанар, төрлөөр нь: - Атираат эвдрэл - Зөрөгт эвдрэл гэж хоёр үндсэн төрөл болгон ангилна. АТИРААТ ХӨДӨЛГӨӨН
  • 6. Чулуулгийн үе давхаргыг атрианд оруулж анхны байрлалыг нь эвдэх хөдөлгөөнийг атриат буюу пликатив эвдрэл гэж нэрлэнэ. Үеүдэд үүссэн долгио давлагаа маягийн нугалаасуудыг атриа гэнэ. Атрианы хамгийн их нугаларсан хэсгийг цоож гэнэ. Атрианы хажуу талыг жигүүр гэнэ. Атриаг түүний тэнхлэгээр нь таллан хуваах хавтгайг тэнхлэгийн хавтгай гэнэ. Атрианы тэнхлэгийн хавтгай газрын гадаргатай огтлолцоход үүсэх шугамыг атрианы тэнхлэг гэнэ.
  • 7. АНТИКЛИНАЛЬ БА СИНКЛИНАЛЬ АТРИАНУУД Бүх атрианы дүрсүүд тэдгээрт байгаа чулуулгийн үеүдийн орших хэлбэрээр дээрх хоёр төрөлд ангилна. Антиклиналь атриа гэдэг нь ямар ч хэлбэр дүрстэй байсан түүний цөм дотор орших чулуулаг нь жигүүрийг үүсгэх чулуулгаас харьцангуйгаар түрүүлж үүссэн байдаг онцлогтой. Харин синклиналь нь антиклиналийн урвуу учир түүний цөм дотор хожуу үүссэн чулуулаг нь байрлана.
  • 8.
  • 9. АТРИАНЫ ТӨРЛҮҮД Антиклиналь ба синклиналь атриануудын тэнхлэгийн хавтгай нь хэвтээ хавтгай болон жигүүрүүдтэйгээ хэрхэн харьцаж, байрлаж байгаагаар нь олон төрөл болдог байна. Тэнхлэгийн хавтгайн байрлал, жигүүрүүдийн уналын байдлаар нь доорх төрлүүдэд ангилна.
  • 10. Атрианы өнцөг жигүүрүүдийн шахагдсан байдал зэргийг нь харгалзан тавиу, шахуу, дэвүүр маягийн атриа гэж ангилна. Их хэмжээний талбайд үүссэн томоохон энгийн атриануудыг антиклиз ба синклиз гэж нэрлэдэг.
  • 11. Чулуулаг бүрхүүлийн хөдөлгөөний улмаас чулуугийн үе давхарга тасарч бутран эвдрэхийг зөрөгт эвдрэл буюу дизъюнктив гэж нэрлэнэ. ЗӨРӨГТ ХӨДӨЛГӨӨН ( ЭВДРЭЛ )
  • 12. ТӨРЛҮҮД Зөрөгт эвдрэлийн шилжилтийн хавтгайн байрлал, жигүүрүүдийн шилжсэн байдал дээр тулгуурлан ангилдаг. А. Солбилт Б. Урвуу солбилт
  • 13. ГОРСТ, ГРАБЕН Солбилт байгальд ганц нэгээр буюу хэсэг бүлгээр тохиолдохын зэрэгцээ хоорондоо параллель ан цавуудаар шаталж үүсдэг ба паралелль бус хоёр солбилтын завсар хооронд доош суусан блокыг грабен, дээш өргөгдснийг горст гэж нэрлэдэг.
  • 14. ШИЛЖИЛТ Ан цаваар хэрчигдсэн чулуугуудын хэсгүүд хэвтээ чиглэлд шилжсэн байх тохиолдол бий бөгөөд түүнийг шилжилт гэнэ. Атриажил идэвхитэй явагдсан нутагт солбилт тохролтонд шилжсэн байх ба шилжилтийн хавтгай нь маш налуу байна.